Skip to main content

Heili 55% er matleivdir, vísir kanning av húsarhaldsruski í Tórshavnar Kommunu.'

Bólkurin matleivdir er ein stór avbjóðing, sum skal loysast við samstarvi, fyribyrging, gransking og alternativum endurvinningi.

Umhvørvisdeildin í Tórshavnar kommunu hevur fingið gjørt eina kanning av húsarhaldsruski, sum liður í arbeiðinum at skilja, endurnýta og endurvinna meir. 
Kanningin varð gjørd í november 2022, har 5% av vikuliga húsarhaldsburturkastinum bleiv greinað og býtt í 8 bólkar, sum yvirlitið niðanfyri vísir og annars eftir forskriftunum, fyri at skula verða umboðandi fyri alla kommununa. 

Tað sum er serliga áhugavert er, at úrslitini frá skiljingini vísa, at býtið millum bólkarnir er nakað øðvísi enn tað, ið væntað varð at síggja út frá dátum úr øðrum londum. Samanborið við Danmark og Tromsø, er minni glas og metal í burturkastinum í Havn, samstundis sum nøgdin av papp og pappír eisini er nakað lægri enn í Tromsø. 28 kg av papp og pappíri er tó í meira lagi, tá ið hugsað verður um, at hetta hevur verið skilt frá vanliga húsarhaldsruskinum í skjótt 20 ár. 
 
 


Langt tann størsti bólkurin er matleivdir. 
Í greiningini, sum SMJ gjørdi fyri Tórshavnar kommunu sæst, at matleivdir vanliga liggja millum 40-50% í Danmark og Tromsø. men at kanningin vísir at matleivdirnar vórðu heili 55%. Tær liggja tí nakað omanfyri innihaldið í okkara grannalondum. Hettar eiga vit at hyggja nærmari eftir, hví so er.  

Kanningin vísir sostatt, at skulu vit gera mestan munin og brenna sum minst, so er tað størsta bólkin, matleivdir vit skulu fara eftir. Í fyrsta lagi, skula vit fyribyrgja matspillu nógv meir og at t.d. kaffigrums og annað, ið kann fara beinleiðis í havan ikki fer í ruskposan. 
Í øðrum lagi, at finna onnur alternativ til brenniovnin so sum at kompostera, biogassa ella við pyrolysu og fáa orku og ráðevnir úr matinum. 
 
Nógv hava eftirspurt kompostering, og tað vildi undir øðrum fortreytum verið líkatil at farið í holt við. Men tíverri renna vit okkum í lógarverkið og serliga í mun til fyribyrging av spaðing av ridluskriðja, sum ger, at vit í dag ikki kunnu gera yvirskipaða innsavning og endurvinning av matleivdum.

Men vit eiga at fáa lýst økið betri, og serliga hetta við ridluskriðja. Tí spurningurin er, um tað ber til at ala seg úr ridluskriðja, ella minka vandan soleiðs. at til ber at endurvinna ein størri part av matleivdum. 
Hettar ein uppløgd granskingarverkætlan, sum kundi verið lykilin til størri endurvinningi av matleivdum.

Tórshavnar kommuna er í gongd við eina royndarverkætlan saman við biogassverkinum Førka, Landsjúkarahúsinum, tveimum hotellum og heilsølum um maturleivdir, ið koma undir bólkin “reint organiskt”, sum verður savnað inn og biogassað. Fyrimunirnir eru ikki einans, at matleivdir verða til orku, men eisini at tøðini verða betri. 
 
Við pyrolysu kolast organiska tilfarið til gass og ráðevnir, har orkutunga pyrolysan við tíðini kann blíva sjálvforsýnandi við framleidda gassinum, og restproduktið verður brúkt at ríka moldina við.

Tað er átroðkandi at finna góðar og skjótar loysnir, soleiðist at vit í Føroyum gera okkara til varðveitan av ráðevnum og margfeldi og minka um okkara co2 útlát. Eisini ynski eg, at kunna verða errin av, at liva í einum landi, har vit endurnýta ella endurvinna sum mest.

Loysnirnar eru nógvar og avbjóðingarnar fleiri, men um vit politikarar, borgarar, land og kommunur arbeiða saman, so røkka vit longur og skjótari. 

Øll kanningin verður løgd út á heimasíðuna hjá Tórshavnar kommunu í næstum, har eisini verður mælt til, at gera fleiri líknandi kanningar, fyri at síggja um geografi og árstíð ávirkar mongdir og býti. 

Bjørg Dam 
Forkvinna í Náttúru og umhvørvisnevndini í Tórshavnar Býráð




Popular posts from this blog

Eik stuðlar Stella Polaris komandi 4 árini

Óskar Eiriksson, Bjørg Dam, Ólavur Jensen, leiðari á Marknaðardeildini hjá Eik, Malan Thomsen og Uni Árting. Musikkskúlanevnd Tórshavnar Býráðs undirskrivaði hósdagin 6. oktober 2016 eina 4 ára høvuðsstuðulsavtalu við Eik um tónleikakappingina Stella Polaris. Avtalan er framhald av stuðulsavtaluni, sum Eik og Musikkskúlanevndin hava havt, síðan Stella Polaris byrjaði. Endamál Stella Polaris er kapping, sum vendir sær til børn og ungar klassiskar tónleikarar, sum hava hug og dirvi at royna seg í kapping. Kappingin Stella Polaris varð á fyrsta sinni hildin í februar 2014 og á øðrum sinni í februar 2015. Kappingin hevði bæði árini stóra undirtøku millum tónleikarar, og hetta vísir okkum, at tørvur er á slíkari kapping í Føroyum. Arbeiða við at betra konseptið.  Vit í Musikkskúlavevndini eru tí sera fegin um framhaldandi stuðulsavtaluna við Eik. Hetta ber í sær, at Stella Polaris nú er komin í eina fasta legu og er framtíðartryggjað tey næstu 4 árini. Vit arbeiða áhaldandi við at betr

Stolt foreldur!

Sum forkvinna í ADHD felagnum og vit bæði, sum avvarandi foreldur eru sera sera errin av, at fáa høvi at leggja bil til og koyra fremst í Pridini, sum var í gjár. Vit sum foreldur hjá barni við ADHD kenna væl kensluna av, at ikki kenna seg rættan, ikki nóg góðan

Áheitan um at finna pláss til og fígging til serflokkar á Skúlanum á Fløtum.

Opið bræv til Jenis av Rana, landsstýrismann í mentamálum, Hjalmar Hansen stjóra í Undirvísingarstýrinum, Gunnvør Balle forkvinnu í mentamálanevndini í Tórshavnar býráð og Sigurð Ó. Vang, deildarleiðara í mentamálanevndini í Tórshavnar kommunu. Vit í ADHD-felagnum harmast stórliga at frætta, at føroya størsti fólkaskúli sum ikki stendur liðugur enn, Skúlin á Fløtum ikki hevur serflokkar inni í skúlanum, og vilja tí heita á tykkum avvarandi mynduleikar og politikarar, um at arbeiða skjótt og finna pláss, og skipa serligt undirvísingartilboð til tríggjar serflokkar, ein til grunddeild, ein til miðdeild og ein til hádeild eftir kunngerðini frá 19.03.2019 um at skipa serligan skúla ella undirvísingartilboð. Hettar er ein syndarlig og døpur støða, tá hugsað verður um, at tað var longu í november 2013 at táverandi landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø setti ein arbeiðsbólk at endurskoða sernámsfrøðiliga økið í fólkaskúlahøpi, sum kom til ta niðurstøðu, at